Biosphere reserves of India.

वर्ष

नाम

राज्य 

प्रकार

प्रमुख जीव

2008

कच्छ का रण

गुजरात

रेगिस्तान

भारतीय जंगली गधा

1989

मन्नार की खाड़ी

तमिलनाडु

समुद्रतट

डुगोंग  या समुद्री गाय

1989

सुंदरवन

पश्चिम बंगाल

गंगा के डेल्टा

रॉयल बंगाल टाइगर

2009

कोल्ड डेजर्ट

हिमाचल प्रदेश

पश्चिमी हिमालय

हिम तेंदुआ

1988

नंदा देवी

बायोस्फीयर रिजर्व

उत्तराखंड

पश्चिमी हिमालय

हिम तेंदुआ

1986

नीलगिरी 

बायोस्फीयर रिजर्व

तमिलनाडु, केरल और कर्नाटक

पश्चिमी घाट

नीलगिरि तहर, शेरमकाक

1998

दिहांग  - दिबांग

अरुणाचल प्रदेश

पूर्वी हिमालय

NA

1999

पचमढ़ी 

बायोस्फीयर रिजर्व

मध्य प्रदेश

अर्द्ध शुष्क

विशालकाय गिलहरी ,फ्लाइंग गिलहरी

2010

शेषचलम पहाड़ियाँ

आंध्र प्रदेश

पूर्वी घाट

NA

1994

सिमलीपाल

ओडिशा

दक्कन प्रायद्वीप

गौर, रॉयल बंगालटाइगर, जंगली हाथी

2005

अचानकमार-अमरकंटक

मध्य प्रदेश, छत्तीसगढ़

माइकल  हिल्स

चार सींग वाला हिरण

1989

मानस

असम

पूर्वी हिमालय

सुनहरा लंगूर , लाल पांडा

2000

कंचनजंगा

सिक्किम

पूर्वी हिमालय

हिम तेंदुआ, लाल पांडा

2001

अगस्थ्यमलाई बायोस्फीयर रिजर्व

केरल, तमिलनाडु

पश्चिमी घाट

नीलगिरि तहर , हाथी

1989

ग्रेट निकोबार 

बायोस्फीयर रिजर्व

अंडमान व नोकोबार द्वीप समूह

द्वीप

खारे पानी के मगरमच्छ

1988

नोकरेक

मेघालय

पूर्वी हिमालय

लाल पांडा

1997

डिब्रू - सैखोवा

असम

पूर्वी हिमालय

सुनहरा लंगूर

2011

पन्ना

मध्य प्रदेश

केन नदी का जलग्रहण क्षेत्र

बाघ , चीतल, चिंकारा, भालू संभार 

Posted on by